اردیبهشت ماه؛ با وجود تمام زیبائی و نشاط و سرسبزی اش، یادآور خاطره سرد خاموشی بزرگ مردی است که 55 بهار قلبش به عشق ایران طپید. نام دکتر حسین عظیمی آرانی همواره با ایده های نو ، نگرشهای انتقادی ، دلسوزی و علاقه مندی برای توسعه کشور همراه است، او که از وسعت کویر برخاسته بود هیچ گاه به محدودیت نمی اندیشید وهمیشه در اندیشه توسعه بود توسعه ای همراه با برنامه ریزی هوشمندانه و آگاهانه.
داستان بی سرو سامانی صنعت نساجی کاشان و به تبع آن قصه غم انگیز کارگران آن حکایتی چندوجهی و تو در تو است که هر کس از ظن خود یار آن می شود و به ظاهر برای آن دل می سوزاند این حکایت شباهتی ظریف به داستان مولوی دارد آنجا که می گوید:
پیل اندر خانه خود تاریک بود
عرصه را آورده بودنش قنود
از برای دیدنش مردم بسی
اندرآن ظلمت همی شد هر کسی
سالها پیش در یکی از سفرهایی که به اتفاق جمعی از دوستان به شهر شعر و ادب شیراز داشتم مثل همیشه به زیارت حافظ و سعدی رفتیم و از آن جا قصد مرودشت کردیم تا از تخت جمشید بازدید کنیم میزبان ما که مدیر کل وقت فرهنگ و ارشاد اسلامی فارس بود درخواست کرد برنامه بازدید از تخت جمشید را به عصر بعداز غروب آفتاب موکول کنیم!!
... چندساعت بعد مینی بوس به سرعت جاده باریک آسفالته منتهی به تخت جمشید را پشت سر می گذاشت و ما بی صبرانه برای دیدن این شاهکار عظیم و ارزشمند معماری جهان ، آن هم در سکوت و خلوت شب لحظه شماری می کردیم...
اشاره:
ارديبهشت در كاشان حال و هواي ديگري دارد، رويش دوباره گل محمدي و راه افتادن بساط گل و گلاب و شلوغي شهر و حضور گردشگران و...؛ اما چند سالي است در ارديبهشت بحث ديگري نيز گل ميكند؛ البته هر چهار سال يكبار و آن هم بحث تعيين شهرداران و يا جابجايي آنهاست. با برگزاري انتخابات دوره چهارساله شورهاي اسلامي شهر, شهرداريها دچار تغييرات گسترده مديريتي ميشوند. در اين گزارش نگاهي اجمالي داريم به عملكرد 10شهرداري در2 شهرستان كاشان و آران و بيدگل و آخرين وضعيت و تغييرات احتمالي مديريتي آنها را بررسي كردهايم. هرچند ممكن است تا زمان چاپ اين گزارش اتفاقات جديدي نیز رخ داده باشد كه البته خيلي عجيب نيست و انشاءاله آخرش خير است!
كاشان؛ می توانست خیلی بهتر باشد!
شهرداری كاشان بزرگترين شهرداري هم از جهت وسعت و هم از جهت بودجه در بين شهرداريهاي منطقه است به همین جهت توقعي كه از عملكرد اجرايي آن ميرود بيشتر است. در دوره چهارساله شوراي دوم اين شهرداري شاهد حضور 2 شهردار بود .علي شاعري شهردار اول بود كه پس از حدود يك سال و نيم به دلايلي كه فرصت ذكر آن در اين مجال نيست استعفا كرد و جاي خود را به سيدحسين طباطبايي داد. حضور طباطبايي در شهرداري كاشان بارقه اميد را در دل شوراي شهر كاشان افروخت . ايشان علاوه بر تغييرات گسترده در دكوراسيون اداري شهرداري به فضاي سبز توجه ويژهاي داشت. اطراف شهر را مملو از درختان كاج و زيتون كرد ولي آنچه در اين دوره غافل ماند توجه جدي به مسائلي همچون ترافيك شهر، عمران شهري، ساختار اداري شهرداري، خدمات شهري و... بود كه با توجه به توان بالاي مالي و قدرت مانور مديريتي و سياسي اين شهرداري توقع بيشتري از آن ميرفت. نمونه شاخص فعاليت عمراني شهرداري كاشان پل دفاع مقدس است كه با وجود وعدههاي مكرر شهردار و اعضاي شورا عمر اجراي آن دراز شد و به دوره سوم شورا سپرده شد.
در محافل رسمي و غيررسمي گفته ميشود شوراي سوم كاشان هنوز تصميمي بر تغيير طباطبايي ندارند و احتمال دارد حداقل براي مدتي او همچنان شهردار كاشان باقي بماند...
آران و بيدگل؛ وسیع و کم درآمد
آرانوبيدگل شهرستاني وسيع و خالي از منابع درآمدي پايدار است. شهر آرانوبيدگل پس از نزديك به 7 سال مديريت احمد علايي شهردار دوره اول شورا با روي كار آمدن شوراي دوم دچار تغيير مديريت شد و فخري كه عضو شوراي دوره اول بود سکان شهرداری را بدست گرفت . هرچند فخري پيش از اين سابقه مديريت شهرداري را نداشت ولي حضور او در شوراي اول باعث شد خيلي سريع هدايت شهرداري را در دست بگيرد. او عليرغم بحرانهاي مالي پيشرو توانست تحولاتي در سيما و كالبد شهر كويري آرانوبيدگل ايجاد كند كه از آن جمله اجراي چندين پروژه عمراني، گسترش فضاي سبز، توسعه معابر، توسعه حمل و نقل عمومي، بازسازي بافت قديم و ... است . با وجود انتقاداتی كه مخالفين بر عملكرد فخری دارند ولي عموم مردم خاطرهاي خوش از دوران مديريت او بر شهرداري اين شهر كويري دارند. با اكثريت يافتن بيدگليها در شوراي آرانوبيدگل شانس فخري براي ادامه فعاليت در اين شهر كمتر شده است و امكان دارد ايشان جاي خود را به شهردار تازهنفس ديگري بدهد. شوراي سوم آرانوبيدگل رايزنيهاي مختلفي را آغاز كردهاند که تا لحظه تنظيم اين گزارش به نتييجه نهايي نرسيده است.
قمصر؛ درجذب سرمایه گذاران خیلی موفق نبود
قمصر دومين شهرشهرستان كاشان است. حميدرضا صادقي شهردار دوره دوم شورا در قمصر پيش از اين شهردار ابوزيدآباد بود. صادقي جواني پرانرژي و فعالي است كه كار خود را از شهرسازي شهرداري كاشان آغاز كرد. در دوره مديريت اول در شهرداري قمصر تحولات عمراني خوبي در اين شهر رخ داد از كارهاي ديگري صادقي تلاش براي جذب سرمايهگذاران خارجي در قمصر بود كه گويا عليرغم تمام پيگيريها به دليل شرايط كلي حاكم بر كشور به نتيجه نهايي نرسيده است. توسعه پاركها و فضاهاي سبز، برگزاري چند دوره جشنواره گل و گلاب، ساماندهي گردشگران فصل گل، زيباسازي شهر و ... از جمله فعاليتهاي ديگر صادقي در قمصر است كه باعث شده اين روزها شايعه دعوت و حضور او در چند شهر بر سر زبانها باشد كه از آن جمله شهر نياسر است. البته اگر صادقي شهرداري نياسر را بپذيرد , رقابت سازنده و رو به جلويي بین اين دو شهر گردشگري پذیر آغاز خواهد شد.
نياسر؛ وحضور میلیونی گردشگران
نياسر قطب ديگر گردشگري شهرستان كاشان است كه با قمصر مانند دو گوشواره شهرستان كاشان را زينت بخشيدهاند. سيدمصطفي رسوليمنش كه پيش از اين معاون سازمان رفاهي و تفريحي شهرداري كاشان بود در مدت چهارسال حضور در شهر نياسر تحولات عمدهاي را رقم زد كه معرفي شهر نياسر و حضور ميليوني گردشگران در آن شاهد مدعاست. اجراي پروژههاي عمراني متعدد، گسترش فضاي سبز، بازسازي بافت قديم و مراكز محلهها، تقویت حمل و نقل عمومي، فعاليتهاي فرهنگي اجتماعي متعدد از جمله تلاشهاي جوانترين شهردار شهرستان كاشان در يك دوره چهارساله است. شنيدهها حكايت از آن دارد كه رسوليمنش خيلي علاقمند نيست تجريه ديگري را در شهرداري داشته باشد و مايل است براي تكميل تحصيلات خود در مقطع دكترا به فرنگ هجرت كند اما شنيدهها حكايت از تلاش چند شوراي شهر براي جلب رضايت او دارد كه از جمله يكي از شهرهاي شمال كشور است تا زمان تهيه اين گزارش خبر جديدي از قصد ايشان منتشر نشده است ولي آنچه مسلم است رسوليمنش در نياسر نميماند.
برزك؛ شروع خوب اما...
شهر برزك در اوايل دوره دوم شوراي شهر تشكيل شد و سيدعلي محمد محمدي كه پيش از آن در شهرداري كاشان سابقه مديريت در بخشهاي مختلف را داشت به عنوان اولين شهردار اين شهر انتخاب شد. محمدي در مدت 3 سال مديريت بر شهرداري برزك تلاشهاي فراواني هم از جهت ايجاد ساختار اداري و مديريتي شهرداري و هم در زمينههاي عمراني، فضاي سبز، فرهنگي اجتماعي و... به ثمر رساند. سرانجام پيش از پايان دوره چهارساله به دليل پارهاي اختلافات با شوراي شهر برزك استعفا كرد و جاي خود را به عباس بذركار از كارمندان با سابقه شهرداري كاشان داد. در دوره سوم شورا هنوز معلوم نيست كه بذركار ابقاء خواهد شد يا نه، يا حداقل ما خبري از قصد شوراي اين شهر نداريم.
جوشقان كامو؛ دورترین شهر
اين شهر دورترين شهر از مركز شهرستان است كه از ابتداي تشكيل مسئوليت شهرداري آن بر عهده مهندس پري بود شرايط اقليمي و بافت فرهنگي اين شهر شباهت فراواني با قمصر، نياسر و بزرك دارد. درآمد پايين اين شهر از مشكلات عمده شهرداري جوشقان كامو است ولي در عين حال و در حد توان و منابع , در اين مدت پري توانسته است فعاليتهاي فراواني را سامان دهد كه احداث چند خيابان، آسفالت معابر، برگزاري جشنواره گل و گلاب، ساماندهي و جمعآوري زباله شهر و... نمونهاي از آنهاست.
از ماندن يا رفتن پري خبري در دست نيست ولي آنچه مسلم و لازم است لزوم توجه بيشتر مديريت شهرستان به اين شهر كوچك اما پرجادبه است.
مشكات؛ دروازه استان اصفهان
مشكات آخرين شهري است که در شهرستان كاشان تاسیس شده و اولین شهر دروازه شمالی استان اصفهان است . اين شهر از تجميع دو روستاي محمودآباد و مشكان در سال 1384 تأسيس شد. حضور سعيد عطاييشاد كه از مديران با سابقه شهرستان است در اين شهر تازه تأسيس موجب شد مشكات به سرعت فاصله خود را با دیگر شهرهای همطراز را کاهش دهد.
درست 5/1 سالي كه از تأسيس اين شهر ميگذرد در این مدت اندک شهرداري این شهر توانسته به اندازه شهرداريهاي 7-8 ساله رشد كند. احداث پروژههاي عمراني، فضاي سبز، آسفالت معابر، تأسيس ايستگاه آتشنشاني، ايجاد واحد اتوبوسراني، تهيه نقشه ديجيتالي و... از جمله فعاليتهاي اين شهرداري است. آخرين خبرها حكايت از كشمكش بين دو شوراي مشكات و نوشآباد بر سر انتخاب عطاييشاد است. تا لحظه تنظيم اين گزارش هنوز معلوم نيست عطاييشاد شهردار مشكات خواهد بود يا نوشآباد؟!
ابوزيدآباد؛ کویری ترین شهر
ابوزيدآباد كويريترين شهر شهرستان آران و بيدگل با مردمانی مقاوم و خونگرم است. بعد از صادقي كه در دوره اول شورا شهردار آن شهر بود حسین سيدين مديريت شهر را بر عهده گرفت. در دوره مديريت او تلاشهاي خوبي در تمام زمينهها از جمله بازسازي بافت قديم، اجراي طرحهاي عمراني، احداث خيابانهاي جديد، ارتقاء بودجه شهرداري و... صورت گرفته است. خبرها حكايت از آن دارد كه سيدين ديگر در شهرداري ابوزيدآباد نميماند و جاي خود را به شخص ديگري خواهد داد و شوراي سوم اين شهر رايزنيهايي را آغاز كرده ولي هنوز از نتيجه آن خبري منتشر نشده است.
نوشآباد؛ شهر زیر زمینی و شهرت
نزديكترين شهر به مركز شهرستان آرانوبيدگل، نوش آباد است. شهرداري اين شهر مدتي به عنوان يكي از نواحي شهرداري آرانوبيدگل اداره ميشد، تا اينكه سرانجام در شوراي دوم، با حضور شقايقي شهردار اسبق نياسر به طور جدي فعاليت خود را آغاز كرد. كشف شهر زيرزميني نوشآباد كه هنوز هم تحقيقات در زمينه آن ادامه دارد اين شهر را زبانزد خبرگزاريها و گردشگران كرد. شقايقي فعاليتهاي عمراني خوبي در اين شهر انجام داده است اما آنچه مسلم است با توجه به سابقه شهرداري اين شهر هنوز تا رسيدن به جايگاه واقعي فاصله دارد. شوراي سوم اين شهر از ماهها پيش رايزنيهاي گستردهاي را براي تعيين شهردار آغاز كرده و بيش از 10 گزينه را بررسي كرده است.و سرانجام به انتخاب رسيد. عطاييشاد شهردار فعلي مشكات به نتيجه نرسيده است و چنان كه ذكر شد با اعلام اين خبر كشمكش بين دو شوراي مشكات و نوشآباد آغاز شده ولي آنچه مسلم است شقايقي ديگر شهردار نوشآباد نخواهد بود.
سفيد شهر؛ در راه توسعه ساختارها
اين شهر از تبديل روستاي نصرآباد به شهر تشكيل شد و از ابتدا مديريت شهرداري آن به عهدة مسلم امانيپور كه از كارمندان با سابقه شهرداري آران و بيدگل است گذاشته شد. در مدت حضور امانيپور علاوه بر ايجاد ساختار اداري و تشكيلاتي شهرداري در زمينه عمراني، فضاي سبز، آتشنشاني، حمل و نقل و ... فعاليتهاي چشمگيري صورت گرفته است. شوراي سوم سفيد شهر هنوز اعلام نكرده است كه در مورد اداره شهر سفيد شهر به چه تصميمي رسيده است.
و سخن آخر اينكه
اكنون كه در آستانه آغاز دوره جديدي از فعاليت مديريت شهري شهرستانهاي كاشان و آران و بيدگل قرار داريم توجه به اين حقيقت قابل تامل است كه حضور افرادي با سابقه و كاردان و متخصص در شهرداريها توسعه و پيشرفت منطقه را به همراه خواهد داشت تجربه ثابت كرده شهردار حتماً بايد سابقه اجرايي و آن هم در شهرداري داشته باشد در غير اين صورت مديران با سابقه دولتي و تنها آدمهاي خوب هيچگاه نتوانستهاند شهرداريها را اداره كنند و ديگر اينكه در سايه حضور افراد توانمند است كه شهرها توسعه مييابد و آرزوي ديرينه مردم منطقه براي ارتقاء و استان شدن کاشان محقق خواهد شد لذا شوراهاي اسلامي شهر نقش سرنوشتسازي در اين روند دارند كه در صورت تعلل در اين وظيفه بايد پاسخگو باشد.
از جمله موضوعات مرتبط با صنعت توريسم توليد محصولات فرهنگي از قبيل: عكس، پوستر، كارتپستال، فيلم، نرم افزار، مولاژ و... است كه علاوه بر معرفي تاريخ، تمدن و جاذبه هاي گردشگري هر منطقه نقش به سزايي در راهنمايي و اطلاع رساني به گردشگران دارد. از طرفي اغلب گردشگران ترجيح مي دهند تا به يادگار و براي ثبت خاطره اماكني كه از آن بازديد كرده اند عكس يا محصول فرهنگي ديگري خريداري كنند و به ديار خود ببرند.
در كاشان نيز به موازات افزايش تعداد حضور گردشگران توليد محصولات فرهنگي نيز گسترش يافته است و در هر خانه تاريخي و جاذبه ديدني شهر كه قدم بگذاريد غرفههاي متعددي به عرضه اين محصولات مي پردازند. در يك بررسي اجمالي با انبوهي از عكس، كارت پستال، پوستر، فيلم، نرم افزار، كتاب، بروشور، جزوه و ... روبرو ميشويم كه اين حجم انبوه نشان از رونق بازار اين محصولات دارد. به عبارت ديگر تنوع تعداد و عنوان سازمانها، افراد و مؤسساتي كه دست به توليد اين آثار زدهاند نشان مسؤوليت پذيري و شايد دلسوزي آنها براي معرفي جاذبههاي فرهنگ، تمدن و تاريخ شهر كاشان دارد.
در يك بررسي دقيقتر و نقادانه و با در نظر گرفتن استانداردهاي رايج در توليد اين محصولات به نازل بودن سطح كيفي توليدات در اين زمينه پي مي بريم و يك حقيقيت تلخ خودنمايي ميكند كه متأسفانه اين عرصه نيز بيش و پيش از اينكه در خدمت اهداف عالي صنعت گردشگري باشد به بازار مكارهاي تبديل شده است كه هدف از آن تنها كسب سود و منفعت است.
در بخش توليد عكس، پوستر و كارت پستال و بروشور در بين نمونههاي متعدد موجود هيچيك از آثار توليده شده كيفيت و كميت مورد قبول براي يك اثر ارزشمند را ندارد هرچند در مقايسه با يكديگر برخي برتر هستند اما در اين بخش اشكالاتي از جمله: عكاسي بد، گرافيك ضعيف، چاپ كم كيفيت، كاغذ نامرغوب و بستهبندي و عرضه نامناسب از يك سو و اطلاعات ناقص ارايه شده همراه محصول از طرف ديگر محصولاتي عمدتاً ناقص و ضعيفي را در معرض خريد گردشگران قرار داده است.
در برخي بروشورها در معرفي آثار و جاذبههاي تاريخي منطقه به چنان تناقضات آشكاري برخورد ميكنيم كه گاهي به طنز شبيهتر است تا يك اثر تأثيرگذار فرهنگي و اطلاعرساني.
متن پرغلط و عاري از ويرايش حرفهاي، عدم رواني متون و بعضاًً رعايت نكردن ايجاذ و خلاصهگويي، قطع نامناسب، پيوست كردن نقشههاي غير استاندارد و ناقص از شهر و ... از ديگر مشكلاتي است كه در بروشورها و دفترچههاي راهنماي گردشگري كاشان به چشم ميخورد. تنوع بيش از حد بروشورها و كتابچههاي معرفي كاشان نيز از ديگر فاكتورهايي است كه علاوه بر صرف هزينههاي فراوان تأثير نامطلوبي بر گردشگري ميگذارد.
در بخش فيلم و نرمافزار متاسفانه به دليل شرايط خاص اين محصول كه اغلب در هنگام عرضه قابل رويت نيست نابسامانيهاي فراواني به چشم ميخورد. در سالهاي گذشته افراد و مؤسسات فراواني اقدام به توليد و عرضه cd هاي مولتيمديا و فيلمهايي در زمينه معرفي منطقه كاشان و جاذبههاي تاريخي و گردشگري كردهاند كه در اين بخش نيز سرمايه گذاري اندك و انگيزه سودآوري بالا، عدم آشنايي توليدكنندگان با استاندارهاي موجود در اين زمينه، استفاده از تصاوير، صداها و فيلمهاي عمدتاً آرشيوي و كم كيفيت(به جاي توليدي)، گرافيك و بستهبندي و عرضه ضعيف، و نداشتن تاييديه و مجوز از مراجع مربوطه باعث عرضه محصولات نازلي شده است كه نقد آن فرصتي ديگر ميطلبد.
بخش ديگري كه اين روزها هنوز در ابتداي راه است توليد مولاژها يا نمونههاي كوچك دوبارهسازي از اشياء و آثار تاريخي شهر است يك نمونه اين محصولات توليد جام سفالي سيلك است كه در نوع خود حركتي ارزشمند به حساب ميآيد ولي در اين نمونه نيز عدم بستهبندي و عرضه نامناسب و نبود بروشور معرفي محصول خودنمايي ميكند ولي در مجموع اين بخش كمتر به طمع سودجويان گرفتار آمده است.
در بررسي آسيبشناسانه توليد و عرضه محصولات فرهنگي در حوزه گردشگري به يك عامل اساسي و سرنوشتساز برخورد ميكنيم كه نبود نظارت عاليه بر توليد و عرضه اين محصولات است هيچ يك از محصولات توليد شده ديگري مجوزي از سازمانهاي مرتبط ندارد. ادارات فرهنگ و ارشاد اسلامي و ميراث فرهنگي و گردشگري دو سازماني هستند كه هم ابزار قانوني براي نظارت بر اين روند و برخورد با متخلفين و هم توان كارشناسي براي تشخيص سره از ناسره را دارند كه متاسفانه تاكنون هيچ نظارتي بر توليد اين حجم انبوه محصولات بيهويت و كم كيفيت نداشتهاند.این در حالي است كه در برخي حوزههاي ديگر انتشار يك آگهي كوچك نيازمند اخذ مجوز است؛ بيتوجهي به اين مهم پاسخي مناسب ميطلبد، چرا كه توليد يك محصول كمارزش و عرضه آن به گردشگر داخلي و خارجي هويت، پيشينه و ارزش اين ديار و مردمش را به سخره ميگيرد و قضاوتي سطحي را از عزم مديريت و مردمان شهر به نمايش ميگذارد.
- یک راه حل ساده
در يك اقدام هماهنگ می شود به همت اداره فرهنگ و ارشاد اسلامي و ميراث فرهنگي تمام توليدات اين بخش بررسي و ارزيابي شوند و آثار بيارزش و فاقد استاندارهاي لازم جمعآوري و آثار فاخر و ارزشمند حمايت و معرفي شوند و از اين پس نيز پروسهاي مدون و روندي تعريف شده براي توليد محصولات فرهنگي تدوين شود و در نهايت هيچ محصولي بدون مجوز نهادهاي مسؤول در اين حوزه اجازه توليد و عرضه نداشته باشد. البته اين پيشنهاد سهلانگاري نهادهاي مسؤول را تاكنون توجيه نميكند كه در فرصتي مناسب بايد به آن پرداخته شود!!!
نهم ارديبهشت روز شوراها است. شورا نهادي است كه بر اساس اصل حق تعيين سرنوشت و مشاركت مردم در امور خود و برپايه تعاليم اسلامي و تاكيد صريح خداوند در قرآن كريم و سنت و سيره پيامبر (ص) و با دورانديشي بنيانگذار فقيد انقلاب اسلامي حضرت امام خميني (ره) و بر مبناي يكي از اصول قانون اساسي تشكيل شد.
اصل شوراها يكي از اصول قانون اساسي است كه پس از 20 سال معطل ماندن در پیچ و خم بودن یا نبودن , سرانجام 8 سال پيش از اين با تدبير سيدمحمد خاتمي رئيس جمهور وقت متولد شد. هر چند عدهاي در ابتدا به دلايل مختلف همچون از دستدادن قدرت فردي و گروهي خود با اصل تشكيل شوراها و اداره مشاركتي و شورايي شهرها مخالفت ميكردند و به مقابله با آن پرداختند اما سرانجام در برابر اراده مردم و موفقيتهاي نسبي شوراها در سراسر كشور با آن همراه شدند و بعضاً خود نيز به عضويت شوراها درآمدند. شوراها در ايران برخلاف مدل ساير كشورها به دليل تنگناها و مشكلات قانوني پيشرو از ميان امور مختلف شهرها تنها بركار شهرداريها نظارت دارند و سياستگذاري کلان شهرداريها را سامان ميدهند. از طرف ديگر حوزه وظايف قانوني شهرداريها هم محدود است و تنها اندكي از امور شهر در اختيار شهرداريها است. قانون شهرداريها در ايران يك قانون 50 ساله و كهنه است كه به هيچ عنوان تكاپوي مسؤوليت، وظايف و گستردگي امروز حوزه شهرداريها را نميكند. در واقع و به عبارت ديگر شهرداريها در بسياري از موارد با خلاء يا سكوت قانوني روبرو هستند.
طرح مديريت واحد شهري از جمله طرحهايي بود كه به منظور ارتقاء جايگاه شهرداريها و شوراهاي اسلامي شهر و كاهش هزينهها و افزايش قدرت خدمترساني شهرداريها به شهروندان در دولت اصلاحات مطرح شد كه بر اساس آن 136 وظيفه از جملة بهداشت، آموزش و پرورش، مخابرات، برق، آب ، گاز، امنيت و ... بر عهده شهرداريها گذاشته ميشد. اين طرح نه تنها در دولت جديد به فراموشي سپرده شد بلكه به مناسبتها و بهانههاي مختلف دولت مايل است اختيارات شوراها و به طبع آن شهرداريها را محدود كند. از طرف ديگر شهرداريها روز به روز از كمك و حمايتهاي مالي دولت بيبهرهتر ميشوند. براساس قانون اساسي تامين حداقل امكانات زندگي و رفاه اجتماعي از وظايف دولت است اين در حالي است كه عمده فعاليت شهرداريها مانند، احداث پاركها، فضاهاي سبز، خيابانها، مراكز فرهنگي، حمل و نقل درون شهري، نظافت شهر، و حتي گورستانها كه نمونههايي از رفاه اجتماعي و حداقلهاي مورد نياز زندگي است توسط شهرداريها تامين و تاسيس ميشود و دولت تنها در مواردي يارانههايي را در اختيار شهرداريها ميگذارد كه اين خود اول هزينهكردن و مواجه با توقع و خواستههاي فراوان شهروندان است. شهرونداني كه به غلط شهرداريها را نهادي دولتي ميپندارند و در بسياري از موارد تصور وابسته بودن شهرداریها به بودجه دولتياز طرف مردم موجب تنشها و برخوردهاي اجتماعي نيز ميشود.
اعتقاد به اصل مشاركت مردم در تعيين سرنوشت خود كه فلسفه وجودي شوراها است بايد هم از طرف دولتمردان و هم از طرف منتخبين مردم در شوراها به يك باور و اعتقاد قلبي تبديل شود. دولت بايد به مرور و گاهي به سرعت به جاي محدود كردن و دولتي كردن شوراها با گسترش حوزه اختيارات اين نهاد تاثيرگذاري اجتماعي و برداشتن مدافع قانوني و پيشنهاد و تصويب لوايح و طرحهاي حمايتي حوزه اثرگذاري و اختيارات شوراها را افزايش دهد تا جايي كه رفته رفته به جايگاه واقعي شوراها و آن چه در قانون اساسي پيشبيني شده و در انديشه بنيانگذار انقلاب اسلامي بوده نائل شوند. از طرف ديگر اعضاء شوراها نيز بايد به خودباوري بيشتري برسند و با درك موفقيت و فرصت ممتازي كه از طرف شهروندان در اختيار آنها قرار گرفته به عنوان يك پارلمان محلي در رفع موانع، نيازها و كمبودهاي شهرها همت كنند همچنين تشكيل و تصويب (NGO ها) نهادهاي غير دولتي و مردمي در زمينههاي مختلف باعث خواهد شد كه ارتباط شوراها و شهروندان در طول دوره مديريت آنها مستحكم باقي بماند و امكان دسترسي به خرد جمعي در تصميمگيريها آسانتر شود و در نهايت قدرت و پايگاه اجتماعي شوراها تقویت و وجود آنها اثرگذارتر باشد.
اكنون كه سابقه شوراها به دوره سوم رسيده انتظار ميرود با مرور تجربيات، موفقيتها و شكستهاي دورههاي قبل و پرهيز از احساسيگري و محدودنگري مديريت شهرها را به سمت عقلگرايي و تدبير سوق دهند تا با همراهي و حمايت همة شهروندان شاهد شهرهايي آباد و شهرونداني با نشاط باشيم.
گردشگری موضوعی سهل و ممتنع است ، سهل از آن جهت که به هرحال گردشگر برای یک بار هم که شده از جایی مثل کاشان بازدید می کند و برای بار اول خیلی نیاز به دعوتنامه و تدارک قبلی نیست و ممتنع از آن جهت که با حضور گردشگر در شهر انبوهی از نیازها و کمبودها و مشکلات رخ می نماید که معلوم نیست گردشگری که برای بار اول به شهر ما سفر کرده آیا دوباره خواهد آمد یا دیگران را مهم تشویق خواهد کرد که به کاشان نیایند !
چندین سالی است که توجه ویژه ای به صنعت توریسم در ایران شده و به تبع آن کاشان هم به جهت جاذبه های توریستی و طبیعی یکی از نقاط هدف گردشگری در کشور است . طوبی برآن شد با توجه به اهمیت این صنعت باب بحثی را در این زمینه بگشاید تا از زوایای متفاوت این موضوع بررسی شود هرچند واقفیم که گستردگی این صنعت و مسائل و مشکلات پیرامون آن به حدی است که طرح آن از یک یا چند صفحه فراتر می رود و حق مطلب ادا نمی شود ولی این تلاش فتح بابی است تا صاحب نظران با مشارکت در بحث از زوایای مختلفی موضوع را به چالش بکشند . موضوعاتی از قبیل سرمایه گذاری بخش خصوصی ، امنیت گردشگران ، زیر سلختهای اقامتی ، وضعیت رستورانها و آشپزخانه ها ، راهنمایان آثار تاریخی ، هدایا و سوغات کاشان ، نقش آمار و ارقام در توسعه گردشگری ، مبلمان شهری ، بازسازی و احیای بافت تاریخی و ... قابل بررسی و بحث است که امیدواریم علاقمندان به موضوع و کارشناسان شهر به آنها بپردازند . آنچه در پی می آید نظرات تعدادی از مدیران مرتبط با صنعت گردشگری است .
برای گفتگو با فرماندار در خصوص مسائل گردشگری و فعالیتهای انجام شده در این بخش ابتدا به صورت کتبی تقاضای وقت مصاحبه کردیم که ایشان طی تماس تلفنی به دلیل مشغله زیاد کاری مصاحبه را به وقت دیگری موکول نمودند .
حسین واعظی عضو شورای اسلامی شهر کاشان عقیده دارد باید تمهیداتی اندیشیده شود تا سرمایه گذاری در بخش گردشگری افزایش یابد . وی با اشاره به نقش مهم شهرداری در صنعت گردشگری شهر می گوید باید از گروههای متخصص و جهان دیده و صاحب بصیرت و تجربه در جهت توسعه صنعت گردشگری مشاوره گرفت . همچنین پیشنهاد تعیین یک هفته در سال به عنوان هفته گردشگری کاشان را مطرح می کند و اعتقاد دارد در صورت برنامه ریزی مدون این هقته می تواند نقش مهمی در توسعه صنعت گردشگری کاشان داشته باشد .
مهدی هوشمندی که سالها تجربه فعالیت در بهسازی و احیا بافت تاریخی کاشان را دارد بر تشکیل شهرداری بافت تاریخی و یا سازمان توسعه و بهسازی بافت قدیم شهرتاکید دارد و می افزاید :
باید در بافت قدیم تنوع و نوآوری ایجاد کرد این به آن معنا نیست که چیز جدیدی به بافت اضافه نمود ولی می توان با تعریف مسیرهای گردشگری و بهسازی آن مسیرها گردشگران را به جای بازدید در تک بناها به تردد و حضور در بافت تاریخی شهر تشویق کنیم.
سید مصطفی رسولی منش شهردار نیاسر با تاکید بر پتانسیل های موجود در منطقه کاشان و آران و بیدگل و بر شمردن درآمد برخی از کشورها از صنعت توریسم می گوید ما در ایران و به ویژه در کاشان هیچ درآمدی از صنعت توریسم کسب نمی کنیم در واقع گردشگر با شرایط فعلی برای ما هزینه زاست وی معتقد است صنعت گردشگری کاشان نیازمند برنامه ریزی در حوزه های مختلف است و تا زمانی که این مهم اتفاق نیافتد توسعه گردشگری مفهومی ندارد . رسولی منش با تاکید بر لزوم ایجاد یک اجماع در مسئله گردشگری و باور و اعتقاد به این که این صنعت درآمدزایی است می گوید : تا این اجماع و اعتقاد ایجاد نشود صنعت گردشگری کاشان روند توسعه را طی نخواهد کرد. مصطفی کردمیل؛ دیگر عضو شورای اسلامی شهر کاشان نیز آگاهی دادن به مردم در خصوص مزایای گردشگران را دارای اهمیت ویژه می داند و می افزاید : « کسبه باید در کنار سودی که از گردشگر نصیبشان می شود به حضور دوباره آنها در شهر هم بیاندیشند . » وی ایجاد تسهیلات لازم برای گردشگران را از نیازهای ضروری صنعت گردشگری شهر کاشان می داند و بر نوع آوری و خلاقیت در برنامه های گردشگری تاکید می کند .
مهدی حری فرماندار اسبق کاشان که در زمان مدیریت در فرمانداری کاشان جشنواره گل و گلاب را پایه گذاری کرد عقیده دارد منطقه کاشان در کشور بی نظیر است و به ما ناچار یم مباحث توسعه گردشگری را دنبال کنیم وی افزود : « کارهای تبلیغی و معرفی کاشان نباید کم رنگ شود و کار باید با قدرت پیگیری شود .»
حسین دیگبری مدیر عامل سازمان رفاهی تفریحی می گوید:« وقتی که چهار سال پیش به کاشان آمدم دیدم گردشگری رونق ندارد امروز گردشگری را رنگ و آب داده ایم وی افزود پارسال بالای یک میلیون نفر وارد کاشان شده اند اگر هر نفر بیست هزار تومان خرج کنند حدود بیست میلیارد تومان عاید شهر می شود.
سعید عطایی شاد معاون سابق سازمان میراث فرهنگی و گردشگری استان اصفهان نیز عقیده دارد گردشگری کاشان به یک مدیریت واحد و همه جانبه نگر نیاز دارد وی می گوید : «در مبحث گردشگری کاشان موازی کاری خیلی زیاد است و گاهی برایند نیروها چون هم جهت نیست صفر می شود. لذا باید به یک مدیریت کلان و برنامه ریزی اصولی فکر کنیم وگرنه این داستانی که ما در کاشان اسم آن را صنعت توریسم گذاشته ایم از نظر بیرونی ها به یک شوخی شبیه تر است وی همچنین با اشاره به آمارهای ارائه شده در هر سال می گوید این آمارها غیر قابل استناد هستند و بیشتر به کار کتابچه های بیلان عملکرد می خورند.
احمدرضا کاظمی مسئول اداره گردشگری سازمان رفاهی تفریحی شهرداری نیز عمده بار زحمت امور گردشگری شهر را بر دوش شهرداری می داند ومعتقد است نقش شهرداری در این زمینه بسیار موثر است وی حمایت از حسینیه ها و مساجد و تنظیم تفاهم نامه در راستای صنعت گردشگری را یکی از راهکارهای پیشنهادی در این زمینه می داند .
محمد سهرابی مسئول روابط عمومی شهرداری کاشان نیز با اشاره به این که در قانون شهرداری ها به صورت صریح گردشگری را جزو وظایف شهرداری ها ندانسته و در عین حال معتقد است شهرداری ها از نهادهایی هستند که می توانند با ایجاد جاذبه و انگیزه باعث ارزش آفرینی اقتصادی در صنعت توریسم شوند ولی با مقایسه سهم برخی کشورها از درآمد توریسم نوع آوری و خلاقیت در تولید فرآورده های گردشگری را دارای نقش کلیدی در اقتصاد گردشگری عنوان می کند .
سید مهدی رضوی زاده معاون شهرداری نیاسر با اشاره به جاذبه های ناشناخته بسیاری که در گردشگری منطقه کاشان وجود دارد عدم ثبات مدیریت در صنعت گردشگری شهر را یکی از دلایل بی رونقی صنعت توریسم در کاشان می داند. وی همچنین ازآموزش به شهروندان در خصوص پذیرش گردشگر به عنوان فاکتوری اساسی در جذب توریست و رونق اقتصادی یاد می کند.
